શિયાળુ વસાણાં

વસાણાંની પરંપરા

ગુજરાતમાં, ખાસ તો કચ્છ-કાઠિયાવાડમાં, શિયાળો એટલે વસાણાંની મોસમ. સવાર ઠંડી પડવા લાગે એટલે ઘરે ઘરે ઘી, ગોળ, ગુંદર, સૂકો મેવો અને સૂંઠ-ગંઠોડા જેવા મસાલા સાથે પાક બનવા લાગે. સવારે દૂધના ગ્લાસ સાથે પાકનો એક ટુકડો — આ શિયાળુ ટેવ સાથે આપણામાંના ઘણા મોટા થયા છીએ, અને ઠંડીના દિવસોમાં ગરમાવો ને શક્તિ માટે પરંપરાગત રીતે પાક ખવાય છે.

જૂના અને જાણીતા પાક

• અડદિયા પાક — અડદની દાળનો લોટ ઘીમાં ધીમે તાપે શેકીને, ગુંદર, ગોળ અને મસાલા સાથે. કચ્છ-કાઠિયાવાડનું શિયાળુ ક્લાસિક, ઘટ્ટ અને સુગંધીદાર.
• મસાલા પાક — સૂંઠ, ગુંદર, ગંઠોડા (પીપરીમૂળ), સૂકો મેવો, ઘી અને ગોળ; મસાલેદાર, એકદમ પરંપરાગત શિયાળુ મીઠાઈ.
• ખજૂર પાક — ખજૂર અને સૂકા મેવાનો પાક, ઉપરથી ખાંડ નહીં; હળવી શિયાળુ મીઠાઈ ઇચ્છતા લોકો માટે.

અમે કેવી રીતે બનાવીએ

દરેક બેચ જામનગરમાં ઘરે, વર્ષોથી બનતી આવી છે એ જ રીતે ઘીમાં ધીમે ધીમે શેકીને બને છે. આ મોસમી મીઠાઈ છે, એટલે આશરે નવેમ્બરથી બનાવવાનું શરૂ કરીએ ને ગરમી પડે ત્યાં સુધી ચાલુ રાખીએ.

ભેટ માટેના વિચાર

મમ્મી-પપ્પા કે દાદા-દાદી માટે શિયાળુ પાકનું બોક્સ ગુજરાતી પરિવારની સૌથી પરંપરાગત ભેટોમાંની એક. આખી મોસમ માટે ભરી રાખવા માંગતા પરિવારો માટે વધુ જથ્થો પણ બનાવી આપીએ — કેટલું જોઈએ એ લખીને ઇન્ક્વાયરી મોકલો.